Stosowanie zastrzyków antykoncepcyjnych jest jedną z najskuteczniejszych metod zapobiegania ciąży. Zastrzyki antykoncepcyjne podawane są domięśniowo, podanie jednego mililitra leku zabezpiecza kobietę przez okres trzech miesięcy. Zastrzyki antykoncepcyjne, podobnie jak pigułki, zawierają hormony. W jednym mililitrze leku, znajduje się 150 mg octanu medroksyprogesteronu (syntetyczna pochodna naturalnego progesteronu wytwarzanego w organizmie kobiety).

Kobiety decydujące się na ten rodzaj ,strong>antykoncepcji, muszą liczyć się z tym, że przez okres działania leku mogą nie występować miesiączki ani żadne inne krwawienia z dróg rodnych. Przyjmowanie tych zastrzyków powoduje powstanie stanu niepłodności podobnego, do sytuacji gdy kobieta jest w ciąży lub w początkowym okresie karmienia piersią.

Mechanizm działania

Mechanizm działania polega m.in. na:

• działaniu antygonadotropowym na przysadkę mózgową, dzięki temu przysadka nie stymuluje jajnika do wytwarzania komórek jajowych,
• zmiany w składzie czopu śluzowego w szyjce macicy, utrudniające ruch plemników,
• hamowaniu procesów wzrostowych w błonie śluzowej macicy,
• zmianach fizyko-chemicznych w płynach znajdujących się w jamie macicy i jajowodach,
• utrudnianiu poruszania się rzęsek, w które wyposażony jest nabłonek wyścielający ścianki jajowodów.

Zastrzyki antykoncepcyjne podobnie jak i inne leki, dostępne są wyłącznie na recepty lekarskie. Aby uzyskać receptę, kobieta powinna się zgłosić na badanie ginekologiczne i badanie piersi. W czasie wizyty u ginekologa przeprowadzane jest także badanie cytologiczne szyjki macicy oraz sprawdzane jest ciśnienie tętnicze krwi. Lekarz zwykle kieruje także pacjentki na badania laboratoryjne i zaleca systematyczne zgłaszanie się na badania kontrolne. Bardzo często lekarze, w trosce o pełne zabezpieczenie swoich pacjentek, sami podają zastrzyki antykoncepcyjne i wyznaczają termin w jakim należy się zgłosić na następny zastrzyk.

Zastrzyki antykoncepcyjne mogą być bezpiecznie podawane także kobietom w okresie laktacji. Stosowanie tego rodzaju antykoncepcji przez kobiety karmiące piersią w niczym nie zmienia składu ani objętości wytwarzanego pokarmu. Dzieci kobiet stosujących ten rodzaj antykoncepcji rozwijają się tak samo jak dzieci innych kobiet karmiących piersią.

Sposób stosowania zastrzyków antykoncepcyjnych

Kobiety rozpoczynające stosowanie tego rodzaju antykoncepcji, pierwszy zastrzyk powinny przyjąć w pierwszym lub drugim dniu krwawienia miesiączkowego. Aby kobieta mogła rozpocząć stosowanie tej metody, musi mieć pewność że nie jest w ciąży. Możliwe jest także podanie zastrzyku antykoncepcyjnego Depo - Provera 150 w ciągu pierwszych sześciu tygodni po porodzie (czyli że nie trzeba czekać na wystąpienie miesiączki) a także bezpośrednio po poronieniu.


Przeciwwskazania do stosowania zastrzyków antykoncepcyjnych

• ciąża
• choroby układu krążenia; choroba zatorowo-zakrzepowa, nadciśnienie tętnicze, stan po przebytym zawale, choroba niedokrwienna serca, zaburzenia krzepnięcia
• przebyty udar mózgowy
• choroby układu sercowo- naczyniowego w wywiadzie rodzinnym
• choroby wątroby: zapalenie wątroby i nowotwory
• długotrwałe unieruchomienie

Działania niepożądane

W trakcie stosowania zastrzyków antykoncepcyjnych, podobnie jak w okresie przyjmowania innych leków, może dochodzić do wystąpienia objawów niepożądanych. Objawy niepożądane zdarzają się bardzo rzadko. Wśród tych objawów wymienia się:

• przyrost masy ciała w wyniku nadmiernego apetytu
• zmniejszenie libido
• suchość pochwy
• obniżenie nastroju a nawet depresja
• może dochodzić do przetłuszczania się włosów
• przemijające plamienia z dróg rodnych.

Wady i zalety

Wady:

• Nie zawsze bezpośrednio po upływie 90 dni (uważa się, że pełne zabezpieczenie antykoncepcyjne trwa właśnie tyle dni) od podania ostatniego zastrzyku dochodzi do wystąpienia miesiączki i powrotu płodności. Z tego też względu uważa się, że metody tej nie powinny stosować kobiety, które potrzebują antykoncepcji tylko na okres jednego lub kilku miesięcy.

Zalety:

• Zmniejszenie lub niewystępowanie objawów zespołu napięcia przedmiesiączkowego (u kobiet, które przedtem cierpiały na tę dolegliwość).
• Zmniejszają dolegliwości związanych z krwawieniami miesiączkowymi oraz ryzyka wystąpienia (u danej kobiety) niedokrwistości. To ostatnie wynika ze zmniejszenie utraty krwi podczas miesiączkowania.
• Stosowanie pigułek antykoncepcyjnych nie zakłóca przebiegu zbliżenia seksualnego.

Skuteczność

Skuteczność tej metody jest bardzo wysoka; wskaźnik Pearla wynosi 0,3. Czyli, że na 1000 kobiet stosujących tę metodę przez rok, możliwe jest dojście do 3 niepożądanych ciąż.